Temel ve Perde Duvar Su Yalıtımı: Katman Sırası ve Malzeme Listesi

Kısa cevap: Temel ve perde duvarda su yalıtımı tek bir ürün değil, betondan toprağa doğru sıralanan bir sistemdir:

1. Bitüm astar: membranın betona tutunmasını sağlar.
2. Membran, 2 kat: suyu keser; ikinci kat birincinin ek yerlerini kapatır.
3. XPS levha (istenirse): bodrum ısıtılacaksa ısı yalıtımı yapar, membranı da korur.
4. Drenaj levhası: membranı geri dolgudan korur, suyu aşağı indirir.
5. Dipte drenaj borusu, çakıl ve keçe: suyu toplayıp yapıdan uzaklaştırır.

Bunlara ek olarak beton dökülürken temel ile perde arasındaki soğuk derze su tutucu bant konur. Membran suyu keser, drenaj suyun membranın önünde birikmesini önler; biri olmadan diğeri yarım kalır.

Aşağıda katmanların sırasını, her birinin nasıl hesaplandığını ve 10 m x 3 m perde ile 10 m drenaj hattı için örnek malzeme hesabını bulacaksınız. Değerler üretici teknik föylerinden ve standartlardan alınmıştır, her birinin kaynağı yanında yazılıdır. Kendi ölçünüz için ürün sayfalarındaki metraj hesaplayıcılarını kullanabilirsiniz.

Katman sırası: betondan toprağa

Sıra	Katman	Görevi	Nasıl hesaplanır
1	Beton perde	Taşıyıcı yüzey	—
2	Bitüm astar	Membranı yüzeye bağlar	Alan × 0,4 kg/m²
3	Membran, 1. kat	Suyu keser	Alan ÷ 8,87 m² (bir rulonun bindirmeden sonra örttüğü alan)
4	Membran, 2. kat	Birinci katın ek yerlerini kapatır	1. katla aynı
5	XPS levha (istenirse)	Isı yalıtımı, membran koruması	Alan ÷ 0,72 m² (60 x 120 cm levha)
6	Drenaj levhası	Membranı korur, su boşluğu açar	Alan ÷ 38 m² (2 x 20 m rulo, bindirmeden sonra)
7	Dipte drenaj keçesi, çakıl ve drenaj borusu	Suyu toplar ve uzaklaştırır	Boru: hat uzunluğu · Keçe: hendek kesitinin çevresi × hat uzunluğu
Ayrı	Su tutucu bant	Soğuk derzde, betonun içinde suyu keser	Derz uzunluğu ÷ rulo boyu

Boru geçişleri ve membranın zor döndüğü dar köşeler gibi detaylarda sürme su yalıtımı membranı tamamlar.

Sıra değişmez. En sık gördüğümüz eksik, membranı serip drenajı atlamaktır: su perdenin önünde birikir ve membran sürekli su basıncıyla baş başa kalır.

1. Beton ve soğuk derz: su tutucu bant

Su yalıtımı beton dökülürken başlar. Temel ile perde iki ayrı dökümde yapıldığında aralarında soğuk derz kalır; dış yüzey ne kadar iyi yalıtılsa da su bu çizgiyi arar. PVC su tutucu bant derzin ortasına, yarısı ilk dökümde, yarısı ikinci dökümde betona gömülecek şekilde yerleştirilir ve kaymaması için donatıya bağlanır.

• Bantlar 15 ve 20 m rulo hâlinde satılır (Sika ürünlerinin satıcı bilgileri).
• Ekler bindirilmez; uç uca, sıcak kaynakla birleştirilir. Köşe ve T birleşimlerinde hazır parça kullanılır.

Hesap: derz hattı uzunluğu + kaynak ve kesim payı ÷ rulo boyu → yukarı yuvarlanır.

Bir not daha: TS 500’e göre zeminle temas eden betonda donatı üzerindeki net beton örtüsü en az 50 mm’dir. Bu örtüyü kalıpta paspayı sağlar. Kalıp aşamasındaki malzemeleri kalıp malzemeleri listemizde topladık.

2. Yüzey hazırlığı ve bitüm astar

Membran ancak kuru, tozsuz ve sağlam bir yüzeye tutunur. Kalıptan kalan çıkıntılar alınır, çukurlar tamir harcıyla doldurulur, temel ile perdenin birleştiği iç köşeye pah yapılır; dik köşede membran gerilir ve zamanla yırtılır.

Bitüm astar membranın altına bir kez sürülür; iki kat membran için iki kat astar gerekmez. Kalekim 4701 İzoline Bitüm Astar föyüne göre sarfiyat yaklaşık 0,4 kg/m²’dir. Membrana geçmeden önce kullandığınız astarın föyündeki kuruma süresini bekleyin.

Hesap: yalıtılacak alan × 0,4 kg/m².

Trabzon notu: Kazı açık kaldıkça yağmur suyu temel çukurunda toplanır. Astar ve membran ıslak yüzeye uygulanmaz; kuru gün kollanır, gerekirse perde yüzü branda ile örtülür.

3. Membran: iki kat ve doğru bindirme

Bitümlü membran 1 x 10 m = 10 m² rulo hâlinde gelir (Onduline BITULINE PP400 ve SİM Penguen teknik föyleri). Aynı föylere ve BİTÜDER’in uygulama önerilerine göre rulolar yanlarda 10 cm, uçlarda 15 cm bindirilir. Bu paylarla bir rulo 0,90 x 9,85 m, yani yaklaşık 8,87 m² örter.

Temel ve perde duvarda membran iki kat uygulanır (BİTÜDER önerisi; sektörde de yaygın uygulama budur). İkinci kat, birinci katın ek yerlerini ortalayacak şekilde kaydırılarak serilir; böylece iki katın bindirmeleri üst üste gelmez.

Toprak altında, hareket ihtimali olan yüzeylerde polyester taşıyıcılı membran tercih edilir. Taşıyıcı, kalınlık ve yüzey farklarını membran çeşitleri yazımızda anlattık.

Hesap: alan × 2 kat × (1 + detay firesi) ÷ 8,87 → yukarı yuvarlanır. Alanı ölçerken temel pabucunun dış yüzünü ve köşe dönüşlerini de ekleyin. Membran sayfasındaki hesaplayıcı bindirmeyi ve astarı kendisi ekler.

4. Isı yalıtımı istenirse: XPS

Bodrum ısıtılacak bir yaşam alanıysa membranın üzerine ısı yalıtımı gelir. Toprak temasında su emmesi çok düşük ve basma dayanımı yüksek XPS kullanılır; EPS bu koşulda zamanla su alır.

• XPS levha 60 x 120 cm (0,72 m²)’dir (İzocam Foamboard). Levhalar bindirilmez, alın alına yerleştirilir.
• XPS su yalıtımının yerine geçmez; membran her durumda uygulanır. Kalınlığı ısı yalıtım projesi belirler.

Hesap: alan × (1 + kesim firesi) ÷ 0,72 → yukarı yuvarlanır.

5. Drenaj levhası

Kabarcıklı HDPE drenaj levhası iki iş yapar: geri dolgudaki taşların membranı delmesini önler ve kabartmaları sayesinde suyun aşağı inebileceği bir boşluk açar.

• Dörken DELTA-MS gibi yaygın levhalarda rulo 2 x 20 m = 40 m²’dir.
• Rulolar en az 10 cm bindirilir (sektörde tipik pay); bu payla bir rulo yaklaşık 38 m² örter.
• Kabartmalı yüz duvara bakar. Toprak üstünde kalan üst kenar bitiş profili veya mastikle kapatılır; açık kalırsa çamur kabartma boşluklarını doldurur.
• Levhanın toprağa bakan yüzü keçe kaplı değilse üzerine drenaj keçesi de serilebilir; bina korumasında keçe parçaları 10 cm bindirilir.

Hesap: alan × (1 + fire) ÷ 38 → yukarı yuvarlanır.

6. Dipte: drenaj borusu, çakıl ve keçe

Perdenin önüne inen su temel seviyesinde toplanıp götürülmezse yalıtımın önünde birikir. Bunu delikli drenaj borusu çözer:

1. Boru temel taban kotunun altına, sürekli eğimle döşenir ve bir tahliye noktasına (rögar, drenaj kuyusu, doğal mecra) bağlanır.
2. Hendek tabanına ve yanlarına keçe serilir, kenarları dışarıda bırakılır.
3. Çakıl yatağı, üzerine delikleri yukarı bakan boru, onun üzerine yine çakıl gelir.
4. Keçenin kenarları üstte birleştirilip paket kapatılır, ardından geri dolgu yapılır.

Malzeme ölçüleri:

• Egeplast’ın delikli koruge drenaj borularında Ø80–125 mm çaplar 100 m, Ø160–200 mm çaplar 50 m kangal hâlinde gelir. Kangal boyunca ek yeri yoktur; daha uzun hatta manşonla eklenir.
• Drenaj keçesi (jeotekstil) 2 x 100 m = 200 m² rulodur (satıcı bilgisi). Drenaj hendeğinde parçalar 30 cm bindirilir.

Hesap: boru = hat uzunluğu + tahliye noktasına giden boy. Keçe = hendek kesitinin çevresi × hat uzunluğu + bindirme. 40 x 50 cm’lik bir hendekte kesit çevresi 0,4 + 0,5 + 0,5 + 0,4 = 1,8 m’dir.

Trabzon notu: Yamaca oturan yapılarda perde, üst kottan gelen yamaç suyunu sürekli karşılar. Bu arsalarda drenaj hattı bir seçenek değil, sistemin parçasıdır.

Örnek hesap: 10 m x 3 m perde ve 10 m drenaj hattı

Tek cephesi toprağa gömülü, 10 m uzunluğunda ve 3 m yüksekliğinde bir bodrum perdesi düşünelim: yalıtılacak alan 30 m², perde dibindeki drenaj hattı 10 m. Hendek kesiti örnek olarak 40 x 50 cm alındı; gerçek ölçüyü projeniz belirler. Fire ve kayıp payları ürün sayfalarındaki hesaplayıcılarla aynıdır.

Malzeme	Hesap	Sonuç
Bitüm astar	30 m² × 0,4 kg/m² = 12 kg + %5 kayıp	yaklaşık 12,6 kg
Membran (2 kat)	30 m² × 2 = 60 m² + %5 detay firesi = 63 m² ÷ 8,87 m²	7,1 → 8 rulo
XPS (istenirse)	30 m² + %5 = 31,5 m² ÷ 0,72 m²	43,75 → 44 levha
Drenaj levhası	30 m² + %5 = 31,5 m² ÷ 38 m²	1 rulo (40 m²)
Su tutucu bant	10 m derz + %5 = 10,5 m	1 rulo (15 m)
Drenaj borusu	10 m + %5 = 10,5 m	yaklaşık 11 m + tahliyeye giden boy
Drenaj keçesi (sargı)	10 m × 1,8 m = 18 m² + %15 bindirme + %5 fire	yaklaşık 21,7 m² → 1 rulo
Çakıl	0,4 m × 0,5 m × 10 m	yaklaşık 2 m³

Tablonun arkasındaki birkaç ayrıntı:

• Membran: fire payı olmadan 60 ÷ 8,87 = 6,8 → 7 rulo çıkar. Köşe, pah dönüşü ve boru geçişleri için 8 rulo almak güvenli taraftır. 8 rulo 80 m² malzemedir; bunun yaklaşık 9 m²’si bindirmede kalır.
• Drenaj levhası: rulodan 3 m boyunda dikey şeritler keserseniz 10 cm bindirmeyle her şerit 1,9 m örter. 10 m perde için 10 ÷ 1,9 = 5,3 → 6 şerit; 6 × 3 m = 18 m rulo boyu eder ve 20 m’lik tek rulo yeter.
• Drenaj borusu: Ø80–125 mm boru 100 m kangal hâlinde gelir; kısa hatta tam kangal fazla kalır. Hangi boyda satış yapabildiğimizi ve stok durumunu WhatsApp’tan sorun.
• Drenaj keçesi: levhanın üzerine de keçe serilecekse 30 m²’ye %5 bindirme (2 m enli ruloda 10 cm) eklenir; toplam yaklaşık 55 m² olur ve yine tek rulonun içinde kalır.
• Sürme yalıtım: Entegre Sutop föylerine göre çimento esaslı sürme yalıtım kat başına 1,5–2,0 kg/m² sarfiyatla en az iki kat uygulanır; ikinci kat en az 6 saat sonra ve ilkine dik yönde sürülür. Örneğin boru geçişleri ve köşelerde toplam 2 m² detay alanı varsa 2 × 1,75 kg/m² × 2 kat = 7 kg gerekir.

Bu değerler yol göstericidir; kesin miktar projenize, yüzeyin durumuna ve seçtiğiniz ürünün föyüne göre değişir. Kendi ölçünüz için membran, drenaj levhası, drenaj keçesi, drenaj borusu, su tutucu bant, XPS ve sürme su yalıtımı sayfalarındaki hesaplayıcıları kullanabilirsiniz; sonucu tek tıkla WhatsApp’tan bize gönderebilirsiniz.

Geri dolgudan önce beş kontrol

Geri dolgu yapıldıktan sonra perdenin dış yüzüne ulaşmak yeniden kazı demektir. Dolguya başlamadan önce şunlara bakın:

1. Membran bindirmeleri baştan sona yapışmış mı; kenarlarda açık kalan yer var mı?
2. Boru geçişleri ve köşeler sürme yalıtım ya da takviye bandıyla çözülmüş mü?
3. Drenaj levhasının kabartmaları duvara mı bakıyor, üst kenarı kapatılmış mı?
4. Drenaj borusu temel kotunun altında, sürekli eğimli ve tahliye noktasına bağlı mı?
5. Keçe paketi üstte kapanmış mı?

Sahada sık karşılaştığımız hataları Su Yalıtımında En Sık Yapılan 7 Hata yazımızda ayrıca topladık.

Temel yalıtım malzemelerini tek yerden alın

Membran, bitüm astar, sürme su yalıtımı, su tutucu bant, XPS, drenaj levhası, drenaj keçesi ve drenaj borusunu Trabzon Değirmendere’deki mağazamızda perakende ve toptan satıyoruz. Uygulama yapmıyoruz; yalıtımı ustanız ya da yalıtım ekibiniz yapar, biz işin bütün malzemesini eksiksiz hazırlarız. Rize, Giresun, Gümüşhane ve Bayburt’a sevkiyat yapıyoruz. Perde ölçülerinizi ya da ustanızın çıkardığı listeyi WhatsApp’tan iletin; marka, ölçü ve stok durumunu bildirelim.