OSB Ölçüleri, Kalınlıkları ve Ağırlığı (Tablo): Hangi İşte Kaç mm?

Kısa cevap:

• Ölçü: standart OSB levha 2500 x 1250 mm (3,125 m²) ya da 2440 x 1220 mm (2,98 m²)’dir. Türkiye’de satıcılar Kronospan OSB/3’ü çoğunlukla 122 x 244 cm olarak listeler.
• Kalınlık: Kronospan OSB/3’ü 9 ile 25 mm arasında üretir. Mağazamızda 9, 10, 11, 15 ve 18 mm bulunur.
• Ağırlık: Kronospan’ın teknik föyündeki yoğunluğa göre 125 x 250 cm’lik levha 9 mm’de yaklaşık 18 kg, 18 mm’de yaklaşık 31,5 kg gelir.
• Hangi işte kaç mm: Swiss Krono’nun OSB/3 montaj talimatına göre 60 cm mertek aralığındaki çatıda 12 mm, 40 cm kiriş aralığındaki zeminde 15–18 mm, karkas duvarda 12 mm.
• OSB 3: EN 300 standardında nemli ortamda taşıyıcı kullanım sınıfıdır.

Aşağıda tabloları ve hesabın nasıl yapıldığını bulacaksınız. Kaç levha gerektiğini OSB sayfamızdaki hesaplayıcı iki levha ölçüsüne göre de hesaplar.

OSB levha ölçüleri: 125 x 250 mi, 122 x 244 mü?

OSB iki standart formatta üretilir:

Levha ölçüsü	Alan	Not
2500 x 1250 mm (125 x 250 cm)	3,125 m²	Standart plywood levhayla aynı ölçü
2440 x 1220 mm (122 x 244 cm)	2,98 m²	4 x 8 feet; Türkiye’deki satıcı listelerinde yaygın

Kronospan’ın OSB 3 ürün sayfasında iki format da yer alır: 2500 x 1250 mm levha 9, 10, 12, 15, 18, 22 ve 25 mm; 2440 x 1220 mm levha bunlara ek olarak 11 mm kalınlıkta listelenir.

Ölçü farkı küçük görünür ama levha sayısını değiştirir. 100 m² kaplama için fire hariç 125 x 250 cm’de 32 levha, 122 x 244 cm’de 34 levha gerekir; %10 fireyle 36 ve 37 levha. Sipariş verirken ve hesap yaparken ebadı mutlaka teyit edin.

Kronospan’ın teknik föyündeki toleranslar da bilinmeye değer: en ve boyda ±3 mm, zımparasız levhada kalınlıkta ±0,8 mm, gönyede 2 mm/m. Yani 18 mm’lik zımparasız bir levha 17,2 ile 18,8 mm arasında ölçülebilir; bu kusur değil, standart içindedir.

OSB kalınlıkları: kaç mm, kaç cm?

OSB kalınlığı milimetreyle söylenir. Kronospan’ın üretim listesi ve mağazamızdaki kalınlıklar:

Kalınlık	Santimetre	Kronospan OSB/3	Mağazamızda
9 mm	0,9 cm	İki formatta	Var
10 mm	1,0 cm	İki formatta	Var
11 mm	1,1 cm	Yalnızca 2440 x 1220 mm	Var
12 mm	1,2 cm	İki formatta	Stok için sorun
15 mm	1,5 cm	İki formatta	Var
18 mm	1,8 cm	İki formatta	Var
22 ve 25 mm	2,2 ve 2,5 cm	İki formatta	Stok için sorun

Güncel stok kalınlığa göre değişebilir; ihtiyacınız olan kalınlığı ve levha ebadını WhatsApp’tan sorun.

Bir OSB levha kaç kilo? Ağırlık tablosu

Levha ağırlığını yoğunluk belirler. Kronospan’ın OSB 3 teknik föyünde (EN 323’e göre) yoğunluk kalınlığa göre şöyle verilir:

• 6–10 mm: 630 kg/m³
• 10 mm’den kalın, 18 mm’den ince: 590 kg/m³
• 18–25 mm: 560 kg/m³

Her biri ±%15 toleranslıdır. Metrekare ağırlığı = yoğunluk × kalınlık (metre). Örneğin 18 mm için 560 × 0,018 = 10,08 kg/m². Bu değerlerle hesaplanan yaklaşık ağırlıklar:

Kalınlık	Yoğunluk	m² ağırlığı	125 x 250 cm levha	122 x 244 cm levha
9 mm	630 kg/m³	5,7 kg	17,7 kg	16,9 kg
10 mm	630 kg/m³	6,3 kg	19,7 kg	18,8 kg
11 mm	590 kg/m³	6,5 kg	— (bu ebatta üretilmez)	19,3 kg
15 mm	590 kg/m³	8,9 kg	27,7 kg	26,3 kg
18 mm	560 kg/m³	10,1 kg	31,5 kg	30,0 kg

Bunlar yaklaşık değerlerdir: föydeki yoğunluk ±%15 toleranslıdır ve levha nem aldıkça ağırlaşır. Yine de yük planı için yeterince yol gösterir: 100 m² 18 mm OSB yaklaşık 1 ton, 11 mm OSB yaklaşık 650 kg eder. Levhaları çatıya çıkarırken, kamyona yüklerken ve döşeme üzerine istif yaparken bu ağırlığı hesaba katın.

Hangi işte kaç mm OSB?

Kalınlığı, levhanın altındaki taşıyıcıların (mertek, makas, döşeme kirişi, dikme) aralığı belirler. Aralık açıldıkça levha kalınlaşır. Swiss Krono’nun OSB/3 montaj talimatındaki değerler ve mağazamızdaki karşılıkları:

Uygulama	Taşıyıcı aralığı	Önerilen kalınlık	Mağazamızda
Eğimli çatı kaplaması	60 cm	12 mm	12 mm için sorun; yoksa 15 mm
Çatı kaplaması	80 cm	15 mm	15 mm
Çatı kaplaması	100 cm	18 mm	18 mm
Zemin (döşeme)	40 cm	15–18 mm	15 veya 18 mm
Zemin (döşeme)	50 cm	18–22 mm	18 mm
Zemin (döşeme)	60 cm	22 mm	Stok için sorun ya da kiriş aralığını daraltın
Ahşap veya çelik karkas duvar	40–60 cm	12 mm	12 mm için sorun; yoksa 15 mm

Uygularken dikkat edilecekler:

• Önerilenin altına inmeyin. Taşıyıcı uygulamada önerilen kalınlık bulunmazsa bir üst kalınlığa çıkın.
• Levhayı doğru yönde döşeyin. Swiss Krono ve Kronospan, levhanın uzun kenarının (ana eksen) kirişlere dik gelmesini ister. Swiss Krono’ya göre kısa kenarlar her zaman bir kirişin üzerinde birleşmelidir.
• Tablo yol göstericidir. Değerler üreticiye, levhanın kenar tipine (düz ya da geçmeli) ve yüke göre değişebilir. Statik projesi olan işte proje esastır.
• Yük taşımayan işler (mobilya arkalığı, stant, ambalaj, geçici bölme) bu tablonun dışındadır; işinizi anlatın, stoğumuzdaki uygun kalınlığı birlikte seçelim.

Çatıda OSB tek başına yeterli değildir. OSB su yalıtımı değildir; üzerine membran, ardından kiremit, sac ya da Onduline gibi bir örtü gelir. Swiss Krono, yağmurla ıslanan levhaların örtü yapılmadan önce kurutulmasını ve ısıtılmayan çatı arasının havalandırılmasını ister; havalandırma açıklıkları, havalandırılan alanın plan yüzeyinin en az 1/150’si olmalıdır. Çatı yalıtımını çatı yalıtımı rehberimizde, membran seçimini membran çeşitleri yazımızda anlattık.

OSB 3 nedir? EN 300 sınıfları

OSB (Oriented Strand Board), yönlendirilmiş yongaların reçineyle preslenmesiyle üretilen levhadır. Avrupa standardı EN 300 onu dört sınıfa ayırır:

Sınıf	EN 300 tanımı
OSB/1	Kuru ortamda genel amaçlı ve iç donatı (mobilya dahil) levhası
OSB/2	Kuru ortamda taşıyıcı levha
OSB/3	Nemli ortamda taşıyıcı levha
OSB/4	Nemli ortamda ağır yük taşıyıcı levha

Kronospan’ın OSB 3 föyüne göre levhanın 24 saatte kalınlık şişmesi en fazla %15’tir (EN 317). Ürün sayfasında yangın sınıfı D-s1, d0 (EN 13501-1) ve formaldehit emisyon sınıfı E1 olarak verilir.

“Nemli ortam” ile “yağmura açık” aynı şey değildir. Swiss Krono, OSB/3’ün depoda da inşaatta da suyla doğrudan temastan korunmasını, dış duvarda ve çatıda montajdan hemen sonra hava koşullarına karşı kapatılmasını ister. Karadeniz’in nemli ikliminde çatı ve zemin işleri için OSB 3 doğru sınıftır; ama korumasız bırakılan levha her sınıfta bozulur. Mağazamızdaki OSB levhaların tamamı OSB 3 sınıfıdır.

Döşerken: genleşme boşluğu, vida ve depolama

Swiss Krono’nun OSB/3 montaj talimatından öne çıkanlar:

• Levhalar arasında en az 3 mm genleşme boşluğu bırakın; çatıda, zeminde ve duvarda aynı kural geçerlidir. Ürün sayfamızda 3–5 mm öneriyoruz; alt sınır 3 mm’dir.
• Duvarda levha ile temel duvarı arasında 10 mm, yüzer zeminde zemin ile duvar arasında en az 1 cm boşluk bırakın. 12 m’den uzun kesintisiz yüzeyde en az 25 mm ara boşluk gerekir.
• Vida ya da halkalı çivi boyu en az levha kalınlığının 2,5 katı olmalıdır; 18 mm levha için en az 45 mm. Kronospan’ın zemin levhası önerisi de aynı oranı verir. Siyah alçıpan vidası ahşap esaslı levha için uygun değildir; doğru vidayı vida ve dübel sayfamızda bulabilirsiniz.
• Çivi aralığı: ara mesnette 30 cm, levha birleşiminde 15 cm, dış duvar kenarında 10 cm; çivi levha kenarına 1 cm’den yakın olmamalıdır.
• Levhaları kullanmadan önce 24 saat uygulanacakları ortamda bekletin; montajda levha nemi %15’i geçmemelidir. Şantiyede levhaları zeminden naylonla ayırın, üstünü hava alacak şekilde örtün: branda ve naylon.

OSB mi plywood mu?

İkisi de 125 x 250 cm ölçüde satılır ama farklı işler içindir. OSB geniş yüzeyi ekonomik kaplar: çatı altı, zemin, karkas duvar. Film kaplı plywood ise beton kalıbında ve tekrar kullanım gereken işlerde öne çıkar. Ayrıntılı karşılaştırma OSB mi Plywood mu? yazımızda; plywood ölçü ve kalınlıkları plywood ölçü rehberimizde.

OSB levhayı Trabzon’dan alın

Kronospan OSB 3 levhayı 9, 10, 11, 15 ve 18 mm kalınlıkta Trabzon Değirmendere’deki mağazamızda perakende ve toptan satıyoruz. Çatı işi için membran, cam yünü ve vidayı aynı yerden alabilirsiniz. Rize, Giresun, Gümüşhane ve Bayburt’a sevkiyat yapıyoruz. Kalınlığa göre güncel stok ve levha ebadı için WhatsApp’tan yazın; kaplanacak alanı ve mertek ya da kiriş aralığınızı iletirseniz kaç levha ve hangi kalınlık gerektiğini birlikte çıkaralım.